Professor Jérôme Lejeune

Een leven van trouw aan het evangelie

In onze eerste bijdrage hebben we enkele belangrijke momenten uit het leven van professor Jérôme Lejeune (1926-1994) aangehaald. Zijn ontdekking met de onderzoeksgroep van professor Turpin in 1958 van het mongolisme, trisomie 21, bracht de genetica plots op een hoger niveau. Jérôme werd wereldwijd als de grootste geneticus erkend en geëerd. Hijzelf bleef met de fiets door Parijs rijden naar zijn laboratorium, naar zijn patiënten in het hospitaal en naar zijn studenten in de medische faculteit.

Tien jaar later, op 3 oktober 1969, kreeg hij in San Francisco, Californië de hoogste onderscheiding in de genetica, de William Allan Memorial Award. Tegen de verwachting en het verlangen van zijn belangrijk wetenschappelijk publiek in, pleitte hij in zijn toespraak voor de onbetwistbare erkenning van de menselijke waardigheid van het embryo vanaf de ontvangenis. Dit veroorzaakte een zodanige aardbeving dat hij voortaan wereldwijd en radicaal geboycot werd.

Hij heeft nooit spijt gehad van deze toespraak, integendeel. Met nog meer ijver bleef hij het recht op leven van het menselijke embryo verdedigen. Geïnspireerd door de voor hem indrukwekkende proloog van het Evangelie van de heilige Johannes vatte Jérôme heel de menselijke genetica aldus samen: “In het begin was er een boodschap en deze boodschap zit in het leven en deze boodschap is leven; en indien deze boodschap een menselijke boodschap is, dan is het menselijk leven”.

De stijl van zijn betoog

In zijn voordrachten kon Jérôme treffende verhalen vertellen om zijn overtuiging te illustreren. Ziehier een verhaal van zijn vriend professor Jozef Warkany uit Cincinnati, wiens vader dokter was in Braunau, Oostenrijk. Op 20 april 1889 werd deze dokter in dezelfde nacht opgeroepen voor twee bevallingen. De eerste baby bleek een kerngezonde jongen te zijn. De tweede echter was een mongooltje, een meisje, dat helaas in onze tijd hoogstwaarschijnlijk zou gedood worden. De moeder van dit meisje werd later zwaar ziek en het gehandicapte kind heeft met haar beperkte mogelijkheden haar moeder gedurende de laatste vier jaren een mooie levensavond gegeven. De naam van dit meisje was zijn vader vergeten, maar de naam van die jongen had hij goed onthouden: Adolf Hitler!

Ziedaar een nuttige overweging voor hen die menen dat gehandicapte kinderen beter gedood worden, omdat ze een bedreiging zouden zijn voor de samenleving. Dit verhaal was tegelijk zijn aanmoediging voor ouders die hun minder valide kindje met vreugde en liefde ontvangen en omringen, waardoor het ook een zegen wordt voor heel het gezin.

Samenwerking met Dr. Bernard Nathanson

Jérôme kon met humor het menselijk leven verdedigen, zoals hij deed voor dr. Bernard Nathanson, die we ook zelf ontmoet hebben op het internationaal congres van het gezin te Brussel (1988).

Dr. Nathanson († 2011) was wellicht de eerste en grootste aborteur te New York. Naar eigen zeggen zou hij verantwoordelijk zijn voor ‘n 70.000 kinderen die in de moederschoot gedood werden. Vanaf 1969 was hij de drijvende kracht achter de abortusbeweging. Toen hij met de moderne mogelijkheden abortus wilde laten verfilmen is hij pas tot inzicht gekomen en besefte hij dat het werkelijk om een mens gaat. Zo ontstond “De stille Schreeuw” (film uit 1984). Een bevriende dokter die hij uitgenodigd had om mee van de film te komen “genieten” is halverwege huilend buiten gelopen. Hij is ook de schrijver van het boek “Aborting America” (1979) en legt daarin uit hoe hij propaganda voerde voor abortus met onjuiste cijfers, manipulatie en valse beschuldigingen aan de kerkelijke hiërarchie als zijnde tegen de vooruitgang en tegen de wetenschap.

De jood dr. Nathanson bekeerde zich en aanvaarde het katholiek geloof omdat, zoals hij getuigde, hij alleen daarin zijn wetenschappelijke inzichten erkend zag én alleen daarin vergeving van zijn zonden vond. Samen met zijn vrouw is hij sindsdien de hele wereld rondgetrokken om te getuigen van de waardigheid van het menselijk leven vanaf de bevruchting. Hij kreeg ook harde weerstand te verduren. Eens werd hij voor het gerecht gedaagd omdat hij een foetus een mens noemde en hij vroeg Jérôme Lejeune om hem te komen verdedigen. Jérôme toonde een grote foto van een foetus van een olifant en vroeg wat dat was. Mensen zeiden: een olifant. Jérôme vroeg of hij nu gestraft moest worden omdat hij deze foetus een olifant noemde.

Zijn rol in het proces te Maryville

Maandag 7 augustus 1989 genoot Jérôme op zijn manier verder van de korte vakantie die hij met zijn gezin beleefd had, in zijn laboratorium terwijl iedereen nog op vakantie was: zijn familie, zijn collega’s en assistenten, zijn patiënten. Plots telefoneerde zijn vriend Martin Palmer vanuit Amerika en vroeg of hij wilde komen getuigen op het “proces van de eeuw” in Maryville (Tennessee). Woensdag was de laatste dag van het proces! Een gescheiden echtpaar is het oneens over het lot van hun ingevroren embryo’s. De man beschouwt ze als “pre-embryo’s” die vernietigd moeten worden. De vrouw beschouwt de embryo’s als haar kinderen.

Jérôme komt op eigen kosten en getuigt op het proces: een pre-embryo bestaat wetenschappelijk niet, aan een embryo gaat een spermatozoïde en een ei vooraf, bij de bevruchting worden ze een zygote, wanneer de zygote zich splitst wordt het een embryo, deze eerste cel is de meest gespecialiseerde unieke cel ter wereld, vanaf de bevruchting is deze mens een mens.

Jérôme maakt de rechter, Dale Yong duidelijk dat hij een oordeel kan uitspreken zoals koning Salomo (1 Koningen 3, 23-27) die het hart van de moeder volgde. En eendergelijk oordeel, zo stelt hij, wordt maar om de 3000 jaar uitgesproken! De rechter heeft inderdaad de embryo’s “kinderen in vitro” genoemd en aan de moeder toegewezen. Er was een massa pers aanwezig in de zaal. Onder hen ook de jonge dokter John Bruchalski, die zo onder de indruk was van het getuigenis van Jérôme dat hij zijn werk met embryo onderzoek en abortus vaarwel heeft gezegd en zich voortaan wijdde aan zwangere vrouwen in nood. (*)

Zijn publiek optreden

Ontelbare brieven kreeg hij van moeders en gehandicapte kinderen die hem dankten omdat hun leven veranderde door hem te ontmoeten. Hij was liefdevol, aandachtig, erg betrokken met het leed van de moeders en het kind. Verschillende jonge artsen ontdekten hun roeping langs hem. Anderzijds leed hij onder de lauwheid van velen, ook van gelovigen en soms van kerkelijke leiders. Om eigen rijkdom en glorie gaf hij niet veel.

Hij was ook een voorbeeld van een echtgenoot en vader. Zijn geliefde vrouw Brithe hield hij iedere dag op de hoogte van wat hij beleefd had. Wanneer een van hun vijf kinderen soms een straffe mening verkondigde die onaanvaardbaar was, bleef hij steeds rustig en trachtte enkel met kalme redenering te overtuigen.

Hij wilde niemand zijn mening opdringen maar aanvaardde niet dat de vrijmetselarij wel vrij haar mening mocht opleggen. Toen een cameraploeg eens zijn laboratorium binnen stapte voor een interview en een reportage, vroeg de cameraman of het kruis niet even van de muur mocht. Het antwoord van Jerome was even kort als duidelijk: neen. Deze plaats was immers zijn “lab-oratoire”!

Persoonlijke herinnering aan hem

Zelf heb ik Jérôme Lejeune uitgenodigd op de charismatische geloofsdagen in Hoogstraten op woensdag 24 juli 1991. Hij wilde heel de dag bij ons blijven en zo vergezelde ik hem. Terwijl we rondliepen kwamen enkele jongeren achterna en vroegen: “Professor, is aids een gesel Gods?” Ook hierop gaf hij zijn origineel antwoord: “Ik weet slechts drie dingen. Vooreerst dat God altijd vergeeft, vervolgens dat mensen soms vergeven en tenslotte dat de natuur nooit vergeeft!” En de jongeren begrepen dat ze verantwoordelijk blijven voor hun daden.

Zijn wetenschappelijk levenswerk en de voortzetting ervan

Jérôme Lejeune was het levende bewijs dat wetenschap en geloof samen horen. Het verstand, verlicht door het geloof, geeft nog meer inzicht en wijsheid. Kennis zonder moraal wordt barbaarsheid en geloof zonder kennis wordt afgoderij. Jérôme streed niet tegen mensen maar tegen valse ideeën. En zijn grote wetenschappelijke passie was een aangepaste therapie vinden om trisomie 21 en andere ziektes te genezen. Decennialang bleef hij hopen en zoeken zonder de goede therapie te vinden. Dat was ook zijn zwaarste kruis. Dankzij zijn ontdekking weet men nu vooraf dat een kind gehandicapt is. In plaats van het liefdevol op te nemen en het te verzorgen wordt het nu dikwijls ‘wettelijk’ gedood.

In 1996 werd de Fondation Jérôme Lejeune opgericht om dit onderzoek verder te zetten, om voor deze gehandicapte kinderen zorg te dragen en om het recht op leven voor hen te verdedigen. Zijn vrouw Birthe (+ 6 mei 2020) was hierin een bezielende kracht. In 2007 ontstond de Association Amis du professeur Jérôme Lejeune die zijn werk wil bekendmaken en ijveren voor zijn heiligverklaring. Hiervoor is nu de eerste stap gezet met het Romeinse decreet over zijn “eerbiedwaardigheid”.

Zijn levenseinde

Het jaar voor zijn dood werd longkanker vastgesteld, zoals bij zijn vader. De laatste dagen van zijn leven heeft hij veel geleden en vond geen rust of verlichting. In het ziekenhuis lag een man in de kamer naast hem met een TV keihard aan en zijn deur open. Toen zijn dochter voorstelde om te vragen de deur van zijn gebuur dicht te doen, antwoordde Jérôme: “Neen, want deze man is half doof en als je de deur sluit, voelt hij zich nog meer geïsoleerd”. Dr. Jérôme Lejeune leefde voor God én voor de mensen, hij leefde niet voor zichzelf. Hij was de onverschrokken verdediger van het leven vanaf de ontvangenis en van de gehandicapte en meest weerloze kinderen. Zijn stem blijft klinken.

(*) Jérôme LEJEUNE, L’Enceinte concentrationnaire, d’après les minutes du procès de Maryville, le Sarment, Fayard, 1990. (Engelse titel: A symphony of the preborn child).

Één reactie op “Professor Jérôme Lejeune”

Een prachtige tekst die ons de edele figuur van Professor Jérôme Lejeune beter leert kennen. Dank. Inderdaad gaan geloof en eerlijke wetenschap goed samen. Maar het is een grote illusie te denken dat de wetenschap ons een goede moraal gaat opleveren. De enige juiste moraal is verbonden met het christendom, en dan nog in het bijzonder met de katholieke leer zoals die ons door de traditie, de logica en de Schrift tegelijkertijd geleerd wordt.

Helaas zijn er nogal wat technische vindingen die de mensen gemakkelijk verleiden tot onbehoorlijk en zondig gedrag, en maken de moderne communicatiemiddelen (zoals internet) dat velen er zodanig door ingenomen worden dat ze niet verder meer kijken dan de alledaagsheid. Deze zaken leiden tot een leven zonder spiritualiteit en Godsbesef.

Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s